Ίσως ο σκοπός σου να μην βρίσκεται κάπου στο μέλλον. Ίσως να έχει ήδη εμφανιστεί πολλές φορές και απλώς να μην τον αναγνώρισες.
Με μια ματιά
| Η λάθος ερώτηση | «Ποιος είναι ο σκοπός της ζωής μου;» ως κάτι που περιμένεις να εμφανιστεί |
| Η πιο χρήσιμη ερώτηση | «Πότε ένιωσα πραγματικά ο εαυτός μου, και τι έκανα τότε;» |
| Τι είναι ο σκοπός | Η αίσθηση ότι οι πράξεις σου συνδέονται με τις αξίες σου |
| Τι δεν είναι | Μια μεγάλη αποστολή, ένα επάγγελμα ή ένας εντυπωσιακός τίτλος |
| Πώς εμφανίζεται | Σπάνια ως αποκάλυψη. Συνήθως ως επαναλαμβανόμενη κατεύθυνση |
| Τι δείχνει η έρευνα | Η αίσθηση σκοπού συνδέεται με καλύτερη ψυχική και σωματική ευεξία. Συσχέτιση, όχι αιτιότητα |
| Χρειάζεται σχέδιο; | Όχι πλήρες. Η κατεύθυνση αποκαλύπτεται συχνά ενώ ήδη κινείσαι |
Γιατί νιώθουν κενό άνθρωποι που δεν έχουν αποτύχει σε τίποτα;
Επειδή η αίσθηση σκοπού δεν παράγεται από την επιτυχία. Παράγεται από τη σύνδεση με τις αξίες σου.
Τρεις διαφορετικοί άνθρωποι, τρεις διαφορετικές ζωές, και η ίδια εσωτερική ερώτηση:
- «Δεν ξέρω τι πραγματικά θέλω να κάνω.»
- «Νιώθω ότι μου λείπει κάτι, αλλά δεν ξέρω τι είναι.»
- «Έχω πετύχει πολλά, κι όμως δεν αισθάνομαι ολοκληρωμένος.»
Ο ένας έχει μια επιτυχημένη καριέρα. Η άλλη μια αγαπημένη οικογένεια. Ο τρίτος μόλις ολοκλήρωσε έναν σημαντικό επαγγελματικό κύκλο. Κανείς τους δεν έχει αποτυχημένη ζωή. Και όμως όλοι νιώθουν ότι κάτι λείπει.
Το ερώτημα δεν είναι πολυτέλεια. Έρευνες δείχνουν ότι οι άνθρωποι που αισθάνονται πως η ζωή τους έχει σκοπό τείνουν να παρουσιάζουν καλύτερη ψυχική και σωματική ευεξία σε σύγκριση με όσους δηλώνουν ότι στερούνται αίσθησης σκοπού.
Η σχέση αυτή είναι συσχετιστική και όχι αιτιώδης. Δεν σημαίνει ότι ο σκοπός προκαλεί την υγεία, ούτε το αντίστροφο. Σημαίνει ότι η αίσθηση νοήματος δεν είναι αφηρημένη φιλοσοφική ιδέα, επηρεάζει ουσιαστικά τον τρόπο που ζούμε.
Τι είναι πραγματικά ο σκοπός;
Η εσωτερική αίσθηση ότι αυτό που κάνεις έχει νόημα, και ότι οι πράξεις σου συνδέονται με τις αξίες σου.
Η λέξη χρησιμοποιείται τόσο συχνά που χάνει το νόημά της. Για αρκετούς σημαίνει μια μεγάλη αποστολή, ένα επάγγελμα, έναν σημαντικό στόχο, μια εντυπωσιακή διαδρομή ζωής.
Στην πραγματικότητα δεν χρειάζεται να είναι κάτι τόσο μεγαλειώδες. Πολύ συχνά είναι πολύ πιο ήσυχος.
Μπορεί να εκφράζεται μέσα από τη δημιουργία, την προσφορά, τη διδασκαλία, τη φροντίδα, την επίλυση προβλημάτων. Ή ακόμη και μέσα από μικρές καθημερινές στιγμές που δεν θα δει ποτέ κανείς.
Στο τέλος της ημέρας νιώθεις πως βρέθηκες εκεί όπου ήθελες πραγματικά να είσαι. Αυτό είναι.
Γιατί δυσκολεύονται οι περισσότεροι να τον βρουν;
Επειδή κάνουν στον εαυτό τους τη λάθος ερώτηση.
| Η ερώτηση που κάνουμε | Η ερώτηση που βοηθά |
|---|---|
| «Τι θέλω να κάνω στο μέλλον;» | «Πότε ένιωσα πραγματικά ο εαυτός μου;» |
| «Ποιος είναι ο σκοπός της ζωής μου;» | «Τι επαναλαμβάνεται σε αυτές τις στιγμές;» |
| Ψάχνει στο μέλλον | Παρατηρεί το παρελθόν |
| Περιμένει αποκάλυψη | Αναγνωρίζει μοτίβο |
Περιμένουμε να εμφανιστεί μια ξεκάθαρη απάντηση, σαν να υπάρχει κάπου ένα κρυμμένο κομμάτι που πρέπει να ανακαλύψουμε.
Ίσως ο σκοπός δεν είναι κάτι που θα βρεις. Ίσως είναι κάτι που θα αναγνωρίσεις.
Πώς αναγνωρίζεις κάτι που έχει ήδη συμβεί;
Κοιτώντας τις στιγμές που ένιωσες ο εαυτός σου, όχι τις στιγμές που πέτυχες.
Σκέψου για λίγο τις στιγμές της ζωής σου όπου ένιωσες πραγματικά ο εαυτός σου. Όχι απαραίτητα τις πιο επιτυχημένες. Ούτε εκείνες που οι άλλοι σε χειροκρότησαν. Αλλά εκείνες στις οποίες ένιωθες ότι βρισκόσουν στο σωστό μέρος.
Τότε πιθανότατα δεν τις ονόμασες «σκοπό». Ήταν απλώς μια όμορφη στιγμή.
Και όμως, πολλές φορές αυτές οι στιγμές κρύβουν τα πιο σημαντικά στοιχεία για την κατεύθυνση της ζωής μας.
Χρειάζεται να έχεις σχέδιο πριν ξεκινήσεις;
Όχι πλήρες. Η κατεύθυνση αποκαλύπτεται πολλές φορές ενώ ήδη περπατάς.
Ο John Krumboltz, καθηγητής εκπαίδευσης και ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Stanford, διατύπωσε μαζί με τους συνεργάτες του τη θεωρία του planned happenstance, της σχεδιασμένης συγκυρίας.
Η βασική της παρατήρηση: τα απρόβλεπτα γεγονότα έχουν σημαντική επίδραση στις διαδρομές των ανθρώπων. Οι σημαντικότερες αλλαγές σπάνια προκύπτουν επειδή κάποιος σχεδίασε τα πάντα με ακρίβεια. Πολύ συχνότερα εμφανίζονται μέσα από απρόσμενες ευκαιρίες, τις οποίες αναγνώρισε επειδή βρισκόταν ήδη σε δράση.
Ο ίδιος πρότεινε μια πολύ πιο ελαφριά ερώτηση από το «ποιος είναι ο σκοπός μου»: τι θα ήταν ευχάριστο να δοκιμάσω μετά;
Το συμπέρασμα δεν είναι ότι δεν χρειάζεται σχεδιασμός. Είναι ότι δεν χρειάζεται να έχεις όλες τις απαντήσεις πριν ξεκινήσεις.
Πηγή: John D. Krumboltz, «The Happenstance Learning Theory», Journal of Career Assessment (2009). Η αρχική διατύπωση της σχεδιασμένης συγκυρίας έγινε με τους Al Levin και Kathleen Mitchell.
Ζεις σύμφωνα με τις δικές σου αξίες ή με τις προσδοκίες των άλλων;
Αυτή είναι συχνά η πραγματική αιτία του κενού, και δεν φαίνεται από έξω.
Πολλοί άνθρωποι οργανώνουν τη ζωή τους γύρω από αυτό που θεωρείται σωστό. Τη σωστή καριέρα. Τη σωστή εικόνα. Τη σωστή επιτυχία. Και πράγματι μπορεί να πετύχουν όλους αυτούς τους στόχους.
Το παράδοξο είναι ότι αρκετοί, αφού τους πετύχουν, εξακολουθούν να νιώθουν άδειοι. Όχι επειδή έκαναν κάτι λάθος, αλλά επειδή ακολούθησαν μια διαδρομή που ανταποκρινόταν περισσότερο στις προσδοκίες των άλλων παρά στις δικές τους αξίες.
Ο σκοπός αρχίζει να γίνεται πιο ξεκάθαρος όταν οι επιλογές μας εκφράζουν αυτό που είναι πραγματικά σημαντικό για εμάς.
Πού μπορεί να βοηθήσει το NLP;
Στο να δεις τα μοτίβα, όχι στο να σου αποκαλύψει έναν κρυμμένο σκοπό. Αυτό θα ήταν υπεραπλούστευση.
Μπορεί όμως να βοηθήσει να παρατηρήσεις τη γλώσσα που χρησιμοποιείς όταν μιλάς για τον εαυτό σου, τις αξίες που επαναλαμβάνονται στις εμπειρίες σου, και τα μοτίβα που εμφανίζονται ξανά και ξανά στις στιγμές όπου αισθάνεσαι ζωντανός, δημιουργικός ή χρήσιμος.
Μερικές φορές ο σκοπός δεν αποκαλύπτεται μέσα από μια μεγάλη απάντηση. Αποκαλύπτεται μέσα από μικρές επαναλαμβανόμενες κατευθύνσεις.
Πάρε ένα χαρτί. Χωρίς κινητό, χωρίς περισπασμούς.
Γράψε τρεις στιγμές της τελευταίας δεκαετίας στις οποίες ένιωσες πραγματικά ο εαυτός σου. Όχι τις πιο επιτυχημένες. Εκείνες που ένιωσες ότι ήσουν ακριβώς εκεί που έπρεπε να είσαι.
Δίπλα σε κάθε μία γράψε τρία πράγματα: τι έκανες, για ποιον το έκανες, και ποια αξία εξέφραζες εκείνη τη στιγμή.
Στη συνέχεια αναζήτησε τι επαναλαμβάνεται.
Συχνά δεν θα βρεις ένα επάγγελμα. Θα βρεις ένα ρήμα. Να δημιουργώ. Να βοηθώ. Να διδάσκω. Να συνδέω ανθρώπους. Να οργανώνω. Να εμπνέω.
Και πολλές φορές αυτό το ρήμα βρίσκεται πολύ πιο κοντά στον προσωπικό σου σκοπό από οποιονδήποτε επαγγελματικό τίτλο.
Συχνές ερωτήσεις
Πώς θα καταλάβω ότι αυτό που βρήκα είναι πραγματικά ο σκοπός μου;
Δεν θα το καταλάβεις επειδή ακούγεται εντυπωσιακό, αλλά από την εμπειρία. Οι καλές ιδέες συχνά μας ενθουσιάζουν όταν τις σκεφτόμαστε. Ο σκοπός όμως έχει διαφορετική ποιότητα: ακόμη κι όταν κουράζεσαι, στο τέλος νιώθεις περισσότερο ζωντανός από πριν. Γι᾽ αυτό αξίζει να δοκιμάζεις μικρά βήματα πριν πάρεις μεγάλες αποφάσεις.
Τι γίνεται αν οι στιγμές που θυμάμαι δεν σχετίζονται με τη δουλειά μου;
Είναι πολύ συνηθισμένο. Ο σκοπός δεν είναι απαραίτητα επάγγελμα, είναι ένας τρόπος να εκφράζεις τις βαθύτερες αξίες σου. Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν χρειάζονται μια εντελώς διαφορετική ζωή, χρειάζονται περισσότερες στιγμές μέσα στην καθημερινότητά τους που εκφράζουν αυτό που έχει πραγματικά σημασία για τους ίδιους.
Πρέπει να έχω σχέδιο για να βρω τον σκοπό μου;
Όχι πλήρες. Η θεωρία της σχεδιασμένης συγκυρίας του John Krumboltz παρατηρεί ότι οι σημαντικότερες αλλαγές συχνά προκύπτουν από απρόσμενες ευκαιρίες, τις οποίες αναγνωρίζει κάποιος επειδή βρίσκεται ήδη σε δράση. Η κατεύθυνση αποκαλύπτεται πολλές φορές ενώ ήδη περπατάς.
Είναι ο σκοπός το ίδιο με τον στόχο;
Όχι. Ο στόχος είναι κάτι που πετυχαίνεις και ολοκληρώνεται. Ο σκοπός είναι μια κατεύθυνση που εκφράζει τις αξίες σου και δεν ολοκληρώνεται ποτέ. Μπορείς να πετύχεις κάθε στόχο και να συνεχίζεις να νιώθεις κενό, αν οι στόχοι δεν εξέφραζαν τις δικές σου αξίες.
Μήπως αυτό που νιώθω σχετίζεται με την ψυχική μου υγεία;
Μερικές φορές μπορεί να συμβαίνει. Αν η αίσθηση κενού συνοδεύεται από παρατεταμένη θλίψη, αλλαγές στον ύπνο, στην όρεξη ή στη διάθεσή σου και επηρεάζει την καθημερινή σου λειτουργικότητα, είναι σημαντικό να απευθυνθείς σε επαγγελματία ψυχικής υγείας. Το NLP και το coaching μπορούν να λειτουργήσουν υποστηρικτικά, αλλά δεν αντικαθιστούν την κατάλληλη θεραπευτική ή ιατρική φροντίδα.
Μπορώ να το ανακαλύψω μόνος μου;
Η άσκηση αυτού του άρθρου μπορεί να σου δώσει σημαντικές ενδείξεις. Ωστόσο είναι δύσκολο να αναγνωρίσουμε μόνοι μας τα μοτίβα που επαναλαμβάνονται στη ζωή μας, γιατί τα ζούμε από μέσα.
Ο σκοπός σου ίσως περπατά ήδη δίπλα σου
Αν κρατήσεις μία μόνο σκέψη από αυτό το άρθρο, ας είναι αυτή.
Ίσως δεν χρειάζεται να ψάχνεις τόσο επίμονα την απάντηση στο «ποιος είναι ο σκοπός της ζωής μου;». Ίσως χρειάζεται να παρατηρήσεις πιο προσεκτικά τις στιγμές στις οποίες ένιωσες περισσότερο ο εαυτός σου.
Γιατί ο σκοπός δεν εμφανίζεται πάντα ως μεγάλη αποκάλυψη. Πολύ συχνά αποκαλύπτεται μέσα από μικρές στιγμές που επαναλαμβάνονται διακριτικά σε όλη μας τη ζωή.
Δεν χρειάζεται να έχεις όλες τις απαντήσεις πριν κάνεις το επόμενο βήμα. Αρκεί να ακολουθήσεις με περιέργεια την κατεύθυνση που σε κάνει να νιώθεις περισσότερο ζωντανός.
Πού μπορείς να δουλέψεις με τις αξίες και τα μοτίβα σου;
Στη Hellenic NLP Academy, μέσα από το NLP TimeScape Professional Path, ένα επαγγελματικό πρόγραμμα επτά μηνών με πέντε διεθνείς πιστοποιήσεις.
Μία από αυτές είναι η πιστοποίηση στο TimeScape System™, το ιδιόκτητο βιωματικό μοντέλο του Jay Williams, που δουλεύει με τον τρόπο που οργανώνεις την εμπειρία σου στον χρόνο. Και ο σκοπός είναι, στην ουσία, ερώτημα κατεύθυνσης μέσα στον χρόνο.
Δες τη διαδρομή και τις πέντε πιστοποιήσεις στο NLP TimeScape Professional Path.
Αν θέλεις πρώτα να το ζήσεις, ξεκίνα από μια βιωματική συνάντηση TimeScape Experience.
ΔΩΡΕΑΝ ΤΕΣΤ
Πόσο γεμάτο είναι το ρεζερβουάρ σου;
Κατέβασε το ΤΕΣΤ για να το μάθεις. Επτά βράδια, δύο λεπτά το καθένα. Στο τέλος έχεις έναν χάρτη με το πού πάει πραγματικά η ενέργειά σου και πού χάνεται.
Με την εγγραφή σου συμφωνείς να λαμβάνεις ενημερωτικά email από την Hellenic NLP Academy. Θα σου στείλουμε πρώτα ένα email επιβεβαίωσης. Διαγράφεσαι όποτε θέλεις, με ένα κλικ. Όροι και Πολιτική Απορρήτου.
Δεν θέλεις το Τεστ;
Πάρε μόνο τις ενημερώσεις: καινούρια άρθρα, ημερομηνίες σεμιναρίων και ό,τι ετοιμάζουμε.
ΘΕΛΩ ΜΟΝΟ ΤΙΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΕΙΣ